|
ЛАПАТКА — вертыкальны выступ на сцяне без базы і капітэлі (у адрозненне ад пілястры); элемент рытму і дэкору фасадаў.
ЛІХТАР — круглая або шматгранная ў сячэнні надбудова з аконнымі праёмамі над дахам; зашклёная частка даху, прызначаная для натуральнага верхняга асвятлення залы ці купала, ЛІШТВА — прафіляванае ці арнаментальнае афармленне аконнага ці дзвярнога праёма. ЛЮКАРНА — невялікі аконны праём на даху, купале, франтоне, прызначаны для частковага асвятлення гарышча, падкупальнай прасторы і інш. памяшканняў. ЛЮНЕТ — арачны праём у цыліндрычным скляпенні, гарызантальна абмежаваны знізу. |
|
МАДУЛЬЁН — дэкаратыўна трактаваная
архітэктурная дэталь тыпу кранштэйна, якая падтрымлівае вынасную
пліту карніза. МАДЭРН — стыль у еўрапейскім мастацтве і
архітэктуры канца 19 — пачатку 20 ст.
Узнік як рэакцыя на эклек-тызм. Вызначаецца свабоднай функцыянальна абгрунтаванай планіроўкай, новымі
прынцыпамі авангарднага формаўтварэння, асэнсаваннем новых канструкцый і
матэрыялаў, шырокім выкарыстаннем
хвалістых ліній у дэкоры і цякучых пластычных форм,
крывалінейным малюнкам праёмаў, сінтэзам
мастацтваў. МАКАУКА — дэкаратыўнае завяршэнне царквы ў выгляде
невялікай галоўкі. МАНЬЕРЫЗМ — плынь у
еўрапейскім мастацтве 16 ст.; апошняя ступень
развіцця стылю рэнесанс. У архітэктуры
ўвасобіўся праз імкненне да
эстэтызацыі дэкору, падкрэсленай экстравагантнасці дэталей. МАСКАРОН — дэкаратыўны рэльеф у выглядзе чалавечага твару або галавы жывёлы, які пераважна размяшчаецца на замках арак, аконных і дзвярных
праёмаў. МЕАНДР — старажытнагрэчаскі геаметрычны арнамент у выглядзе ломанай пад прамым вуглом лініі, якая ў цэлым
глядзіцца як вузкая палоса. МЕДАЛЬЁН — выяўленчая
ці арнаментальная кампазіцыя (ляпны або разны рэльеф, размалёўка,
мазаіка) у авальным або круглым абрамленні. МЕТОПА — прамавугольная або квадратная пліта паміж трыгліфамі ў фрызе дарычнага ордэра. Метопы аздаблялі рэльефамі або жывапісам. |
|
НАВІЦЫЯТ — паслушніцтва; установа для
падрыхтоўкі да ўступлення ў члены манаскага ордэна. НАРТЭКС (прытвор) — уваходнае памяшканне
каталіцкага храма, прызначанае для наведвальнікаў
ці «аглашоных», якія не мелі правоў уваходзіць у малітоўную залу. Тое ж, што
бабінец у
праваслаўным храме.
НЕАБАРОКА — стыль у архітэктуры канца 19 — пачатку 20 ст., заснаваны на
стылізацыі форм барока 18 ст.
НЕАГОТЫКА — стыль у архітэктуры мяжы 19 і 20 ст., заснаваны на авангарднай
стылізацыі НЕАКЛАСІЦЫЗМ — стыль у
архітэктуры мяжы 19 і 20 ст., заснаваны на
стылізацыі форм класіцызму. НЕАРАМАНСКІ СТЫЛЬ — стыль у
архітэктуры мяжы 19—20 ст., заснаваны на
стылізацыі форм сярэдневяковай раманскай
архітэктуры. НЕАРУСКІ СТЫЛЬ — стыль у
архітэктуры мяжы 19 і 20 ст., заснаваны на авангарднай стылізацыі форм стара-жытнарускага
царкоўнага і церамнога дойлідства. Для стыля характэрна не
кампіляцыя форм старажытнасці, а стварэнне
архітэктурна-мастацкага вобраза,
асацыятыўна звязанага з першакрыніцай.
НЕРВЮРА — арка з клінападобных
камянёў або цаглін, якая ўмацоўвае рэбры крыжовага, стральчатага, зорчатага
ці іншай формы скляпення. НЕФ (карабель) — падоўжнае памяшканне малітоўнай залы храма, абмежаванае па баках радамі калон, слупоў, аркатур. Вылучаюць неф сярэдні, бакавы, папярочны (трансепт). Характэрны для базілікальнага тыпу храма. |
| ОРДЭР — пэўнае спалучэнне нясучых і нясёных частак стоечна-бэлечнай канструкцыі,іх структура і мастацкая апрацоўка. Вылучаюць тры асноўныя ордэры: дарычны, іанічны, карынф-скі. Абавязковыя састаўныя часткі ордэра: нясучыя — калона з капітэллю і базай (у дарычным без базы), нясёныя — антаблемент. Асаблівасць кожнага ордэра — у прапорцыях, прарысоўцы абломаў і формах капітэлі. |