ДАМІНІКАНЦЫ — манахі жабрацкага каталіцкага ордэна, які быў створаны для барацьбы з ерэтычным рухам. У 13 ст. ім была перададзена інквізіцыя. На Беларусь прыйшлі з Польшчы. Асабліва актыўна дзейнічалі ў час контррэфармацыі. Амаль усе іх кляштары былі скасаваны ў 1-й палавіне 19 ст.

ДАРЫЧНЫ ОРДЭР — адзін з трох асноўных грэчаскіх архітэктурных ордэраў. Вызначаецца масіўнасцю, строгасцю прапорцый, лаканізмам дэталей. Калона з простай капітэллю прарэзана канелюрамі, база адсутнічае.

ДЭНТЫКУЛЫ (сухарыкі) — рад невялікіх дэкаратыўных прамавугольных выступаў пад карнізам у класічных ордэрах.

ЕЗУІТЫ — манахі каталіцкага ордэна Таварыства Ісуса, створанага ў 1534 г. іспанскім дваранінам I. Лаёлам для барацьбы з Рэфармацыяй. Ордэн пабудаваны на аснове строгай цэнтралізацыі, дысцыпліны і бясспрэчнага падпарадкавання радавых манахаў кіраўніцтву. На Беларусі распачаў дзейнасць у 2-й палавіне 16 ст. Забаронены ў 1773 г. і ў 1820 г. Езуіцкія касцёлы, калегіумы, кляштары, пабудаваныя ў стылі барока, утваралі вялікія комплексы, часта з'яўляліся архітэктурнымі дамінантамі гарадоў. Забаронены ў 1773 г. і ў 1820 г.

ЗАКАМАРА — паўкруглае ці кілепадобнае завяршэнне часткі свдны будынка паміж 2 лапаткамі, якое адпавядае форме ўнутранага скляпення (звычайна паўцыркульнага). Найбольш характэрна для візантыйскай крыжова-купальнай сістэмы, у 10—13 ст. шырока выкарыстоўваліся ў старажытнарускай архітэктуры, пазней — у храмах псеўдарускага стылю.

ЗАЛОМ (дах з заломам) — ступеньчатая форма даху ці шатра.

ЗАМОК (замковы камень) — клінападобны камень ці цагліна ў вяршыні аркі або скляпення.

ЗАСТРЭШАК —край страхі, што навісае над сценамі ў месцы спалучэння рознавялікіх 
зрубаў (звычайна трохвугольнай формы).

ЗБОР — рэфарматарская царква; тып культавага збудавання, пашыраны на Беларусі ў 16—1-й палавіне 17 ст. з распаўсюджаннем Рэфармацыі. Архіэктура вырашалася ў строгіх лаканічных формах, спалучала мясцовыя будаўнічыя традыцыі з асаблівасшші готыкі і рэнесансу. У часы Контррэфармацыі многія зборы прыстасоўваліся пад касцёлы.

ІАНІЧНЫ ОРДЭР — адзін з трох асноўных фэчаскіх архітэктурных ордэраў. Капітэль калоны дэкарыравана завіткамі (валютамі).

ІМПОСТ — апорная частка, пята аркі, дэкаратыўна аформленая профілямі.

IМША — служба ў касцёле, абедня.

ІНТЭРКАЛУМНІЙ — пралёт паміж калонамі, што стаяць побач.