|
Кулагін А.М.
Мн.: БелЭн, 2001. — 328 с.: іл. |
|||||
|
Энцыклапедычны даведнік «Праваслаўныя храмы на Беларусі» прысвечаны царкоўнаму дойлідству з часоў
старажытнасці да нашых дзён. У ім змешчана інфармацыя пра вядомыя помнікі — цэрквы, манастыры, капліцы, якія ўвайшлі
ў скарбніцу сусветнай архітэктуры, малавядомыя помнікі і тыя, якія не дайшлі да нас па розных прычынах.
Ад аўтара Ці ёсць чалавек, якога б не ўзрушылі купалы храмаў? Ці застаецца хто абыякавым, ступіўшы пад скляпенні, дзе з абразоў глядзяць на цябе вочы святых праведнікаў? Наша Беларусь - краіна даўняй і багатай праваслаўнай культуры. Тут склаліся самабытныя, высокамастацкія традыцыі культавага дойлідства. Архітэктура храмаў, як ніводны іншы помнік мастацтва, нясе ў сабе адбітак духоўнай спадчыны нацыі, сведчыць аб невычэрпным таленце, эстэтычным мысленні народа. У храмабудаўніцтве, якое сінтэзавала архітэктуру, жывапіс і дэкаратыўна-прыкладное мастацтва, народ увасабляе свае лепшыя ідэалы і пачуцці, выяўляе разнастайнасць мастацка-стылявых асаблівасцей, якія характэрныя выключна для Беларусі. У дрэва і цэглу дойліды ўкладалі характар, веліч і непаўторнасць беларускай душы, што надало яскравую адметнасць праваслаўнаму дойлідству Беларусі. Нішто так не здольна паведаміць пра лёс і ментальнасць народа, як помнікі яго натхнёнай архітэктурнай творчасці, духоўных пошукаў, тэхнічнага майстэрства і вынаходніцкай кемлівасці. На мяжы новага тысячагоддзя храмы вяртаюць сваю спрадвечную гістарычную і грамадскую сутнасць, аднаўляюць духоўную моц, становяцца сапраўднымі цэнтрамі духоўнасці і культуры, уздымаюць людзей над будзённасцю. Праваслаўнае дойлідства абуджае і фарміруе нацыянальную самасвядомасць народа, увасабляе ў культавых архітэктурных манументах годнасць чалавека, яго высокае зямное прызначэнне. Гэта кніга - вынік 30-гадовай працы аўтара ў галіне гістарычнай навукі. Пры яе стварэнні выкарыстаны даследаванні многіх беларускіх гісторыкаў архітэктуры, праведзена вялікая работа над архіўнымі і бібліяграфічнымі крыніцамі. Хацелася як мага шырэй раскрыць тую невычэрпную скарбніцу, што завецца беларускай праваслаўнай культурай. У энцыклапедычным даведніку "Праваслаўныя храмы на Беларусі" змешчана больш за 1700 артыкулаў, прысвечаных творам праваслаўнай архітэктуры ад старажытнасці да нашых дзён. Першую частку кнігі складаюць артыкулы пра існуючыя помнікі царкоўнага дойлідства з іх гісторыка-мастацкай характарыстыкай, другая прысвечана страчанай архітэктурнай спадчыне. Артыкулы размешчаны ў алфавітным парадку назваў населеных пунктаў. У канцы кнігі прыводзіцца рэестр недаследаваных помнікаў, спіс літаратуры, тэрміналагічны слоўнік. Выданне багата ілюстравана і змяшчае каля 700 каляровых і чорна-белых ілюстрацый. Гэты энцыклапедычны даведнік - спроба падсумаваць тое, што ў нас ёсць сёння, і прыгадаць тое, што па розных прычынах не захавалася. Напэўна ж, наступныя даследчыкі ўзбагацяць гэтую важную галіну нацыянальнай культурнай спадчыны. А.М. Кулагін |
|
