Калнiн В.В.
МIРСКI ЗАМАК
The Mir Castle

Мн.: Беларусь, 2002. — 160 с.: iл.
ІSВN 985-01-0433-3

Замак у Міры — адзін з найбольш значных помнікаў архітэктуры Беларусі.

Ён знаходзіцца непадалёк ад р.Нёман і сучаснай аўтастрады Мінск — Брэст. Гэта першая мураваная прыватнаўласніцкая рэзідэнцыя на Беларусі. Яна ўзнікла на пачатку XVI стагоддзя, з таго часу лёс яе цесна звязаны з гістарычнымі падзеямі краіны. Замак вызначаецца багаццем і пластычнасцю гатычнага дэкору, гарманічным спалучэннем элементаў архітэктуры Адраджэння і іншых стыляў з першапачатковым строем, а разам з паркам, старажытным мястэчкам і наваколлем складае адзіны архітэктурна-ланд-шафтны ансамбль.

Сёння замак рэстаўрыруецца. Раней былі выкананы працы па ўсебаковым вывучэнні помніка. Кіраваў даследаваннямі аўтар выдання архітэктар В. Калнін.

Кніга знаёміць чытача з гісторыяй помніка ад часу яго стварэння да нашых дзён. Значная ўвага ўдзелена звесткам пра гаспадароў замка і творчасці майстроў, якія на працягу стагоддзяў разбудоўвалі і ўпрыгожвалі яго.

Выданне багата ілюстравана, прадстаўлены кароткі змест кнігі на англійскай мове.

Адрасуецца шырокаму колу чытачоў.

 

Урывак з кнiгi...

ПАЧАТАК

Край наш — дзівосны прыстанак загадак і цудаў:
Ці то так Бог пажадаў, каб усё ў ім на волі
I вырастала, і гінула, ці чараўнічай
Воляю нечай усё занядбана — не знаю.
М. Гусоўскі. Песня пра Зубра
 

Цэнтр Еуропы

Калі ўзяць у рукі цыркуль і на геаграфічнай карце свету абвесці кругам Еўропу, то цэнтр яе будзе знаходзіцца на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь — дзесьці паміж гарадамі Мінск і Гродна. На больш падрабязных картах гэтае месца можна ўдакладніць і нават прачытаць назву таго населенага пункта, куды трапіла ножка цыркуля, — Мір. Кажуць, што знамянальная геаграфічная кропка зафіксавана пад сценамі тутэйшага замка.

Мір — невялічкі гарадскі пасёлак, мястэчка. Ён не мае шматпавярховых будынкаў — гэтых вестуноў усёпаглынальнай урбанізацыі. Вуліцы такія кароткія, што не паспееш агледзецца, як ужо трапляеш у яго цэнтр. Асноўную панараму цэнтра складаюць высокія дрэвы ў скверыку ды малыя мураваныя дамкі навокал. А ўлетку за дрэвамі нават дахаў не відаць, толькі па краях плошчы прабіваюцца скрозь лісце купалы царквы і вежа касцёла.

У гэтым зацішным месцы не адразу з'арыентуешся, дзе тут знакаміты замак. 3 цэнтра пасёлка яго можна не заўважыць, і толькі пасля поўдня, пры сонечным надвор'і, удалечыні прынадліва зіхацяць яго чырвона-белыя сцены. Ён там стаіць прытоены, нібы зачараваны, не жадаючы так проста раскрываць свае таямніцы.

Аднак прыкметная сустрэча з Мірскім замкам адбываецца не тут, а на другім баку рэчкі Міранкі, што аддзяляе пасёлак ад замка. Болышасць падарожнікаў пад'язджаюць сюды ад Мінска. Яны ўжо загадзя пільнуюць замак.

Вось прамінулася адмысловая шыльда з надпісам «Мір», ужо раскрылася панарама старой часткі мястэчка з царквой і касцёлам, а «пана гаспадара» яшчэ не відаць. Раптам збоку праз зялёны гушчар пачынаюць мільгацець чырвона-белыя сполахі, вострыя чорныя шпілі ўтыкаюцца ў неба, ды так высока, нібы збіраюцца пакраіць на кавалкі лагодна плывучыя белыя аблокі. 3-пад заслоны векавых дрэваў, быццам асілак з укрыцця, выскоквае фантастычная пабудова і абрушвае на прыезджага ўсю сваю велічную прыгажосць: вось я — Мірскі замак!

Ад нечаканасці позірк разгублена скача па высокіх сценах, па вежах, па шматлікіх адтулінах-байніцах, па вялікіх вокнах. Чырвань з беллю пераблыталіся, і мільгаценне ў вачах яшчэ не прайшло. Самы раз спыніцца і перавесці дух тут, адразу ля дарогі, на беразе доўгай сажалкі, якая аддзяляе нас ад замка. А ён, гэты волат-гарэза, спакойна стаіць на тым беразе і нібы ўсміхаецца ад задавальнення, што так напужаў усіх сваім раптоўным выскакам. Завостраныя вярхі ягоных пяці вежаў ужо не збіраюцца крышыць неба. Паважна занураюць яны свае шпілі ў люстраную чарнільную роўнядзь сажалкі, каб адшукаць там і накрэсліць новыя таямніцы сваёй глыбокай гісторыі.

 

В.В. Калнiн


<< все Книги